آنزیم‌ها ، کاتالیزورهای واکنشهای بیوشیمیایی هستند که بیشتر آنها بتوانند فعالیت کنند به فعال کننده‌هایی ، نیاز دارند. که این فعال کننده‌ها غیر‌پروتئینی بوده و کوفاکتور نام دارند و به دو گروه تقسیم بندی می‌شوند:

1. کوفاکتورهایی که شامل یک یون فلزی مانند می‌باشند

• کوفاکتورهایی که از یک مولکول ترکیب آلی یافته‌اند. اینگونه کوفاکتورها را کوآنزیم (Coenzyme) می‌نامند. پیوند کوآنزیم با قسمت پروتئینی آنزیم اغلب از نوع پیوندهای ضعیف و کم انرژِی است. بطوری که در اثر عمل دیالیز ، کوآنزیم از مولکول آنزیم جدا می‌گردد. ولی در بعضی موارد ، کوآنزیم به کمک پیوندهای کووالان به مولکول پروتئینی آنزیم اتصالی یابد، مانند ریشه هم ( Heme) در سیتوکرومها اینگونه کوآنزیم را ریشه پروستتیکنیز می‌نامند. بیشتر کوآنزیم‌ها از مشتقات ویتامینهای محلول در آب هستند.

کوآنزیم‌ها

پس از اینکه پروآنزیم یا زیموژن به ‌صورت آنزیم فعال در‌آمد، وجود بخش فعال کننده برای ادامه آنزیم ضرورت ندارد، ولی برخی از آنزیم‌ها ، به تنهایی قادر به انجام نقش متابولیکی خود نیستند و برای فعال شدن به مواد آلی دیگری به نام کوآنزیم نیاز دارند. کوآنزیم‌ها برخلاف بخش پروتئنی آنزیم‌ها (آپوآنزیم) در برابر حرارت، فعالیت خود را از دست نمی‌دهند. نیکوتین آمیدآدنین دی‌نوکلئوتید (NAD) ، فلاوین آدنین دی‌نوکئوتید (FAD) ، فلاوین مونونوکلئوتید (FMN) و سیتوکروم‌ها ، کوآنزیم‌هایی هستند که برای فعال ساختن آنزیم‌هایی که واکنش‌‌های آکسایشی کاهشی را کاتالیز می‌کنند، بکار رفته و از اجزای ضروری تنفس سلولی هستند. ویتامین B یا کربوکسیلاز ، کوآنزیمی است که در متابولیزم گلوکز نقش مهمی را عهده‌دار است.

اسید پانتونتیک از اجزای تشکیل دهنده کوآنزیم A به شمار می‌رود. این کوآنزیم نیز نقش عمده‌ای را در متابولیزم چربی‌ها و قندها ، ایفا کرده و وظیفه انتقال گروه اتیل را از یک مولکول به مولکول دیگر را به‌عهده دارد. از آنجایی که کوآنزیم‌ها بین آنزیم‌های مختلف واسطه مشترک هستند، در متابولیزم اهمیت خاص دارند. کوآنزیم‌ها در واکنش‌ها تشکیل بخشی را می‌دهند که بوسیله آنها تعویض مواد خواه این مواد ، هیدروژنی ، اسید فسفریک و یا گروه آلی باشد، وقتی واقعا در محیط انجام می‌گیرد که این گروههای آنزیمی با پیوند پرانرژی به سوبسترا بپوندند. بوخند کوآنزیم‌ها را متابولیت‌های ناقل ، نامگذاری کرده است.